Firewall nədir?
- Əsas səhifə
- Bloq
- Firewall nədir?
Firewall nədir?
Firewall (şəbəkə qoruyucusu) — kompüter və ya server ilə internet arasındakı nəzarət divarıdır.
Onun əsas məqsədi: icazəsiz girişləri bloklamaq və təhlükəli trafiki süzməkdir.
Sadə dillə desək, firewall – sənin sisteminlə internet arasındakı “qapı nəzarətçisidir”.
Firewall necə işləyir?
Firewall gələn və gedən bütün məlumat axınlarını (trafiki) izləyir və müəyyən qaydalara əsasən qərar verir:
“Bu bağlantıya icazə verilsinmi?”
“Bu IP və ya port təhlükəlidirmi?”
“Bu sorğu hücum ola bilərmi?”
Əgər məlumat axını qaydalara uyğun deyilsə — firewall onu bloklayır.
Beləliklə, zərərli proqramlar, haker hücumları və icazəsiz girişlər sistemə daxil ola bilmir.
Firewall növləri
Firewall-lar müxtəlif məqsədlərlə istifadə olunur. Ən çox rast gəlinən növlər:
-
Hardware Firewall (Fiziki qurğu):
Router və ya şəbəkə cihazının içində olur. Bütün şəbəkəni qoruyur (məsələn, şirkət server otağında). -
Software Firewall (Proqram təminatı):
Kompüterə və ya serverə quraşdırılır. Məsələn, Windows Firewall və ya Wordfence (WordPress üçün). -
Network Firewall:
Bütün lokal şəbəkə üçün təhlükəsizlik filtri yaradır. -
Web Application Firewall (WAF):
Vebsaytları SQL injection, DDoS və XSS kimi hücumlardan qoruyur.
(Məsələn: Cloudflare, Sucuri, BitNinja və s.)
Firewall nə üçün vacibdir?
Firewall olmadan sistemin açıq qapı kimi olur.
Onun əsas üstünlükləri:
Zərərli trafiki bloklayır
Trafiki analiz edir (kim daxil olur, kim çıxır)
Şəbəkəni qoruyur — viruslar və hakerlərdən
Qaydalar əsasında idarə olunur — hansı IP-lərə, portlara və proqramlara icazə veriləcəyini sən müəyyən edirsən